Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nelerdir?

Güneş, rüzgar, hidrolik, biyokütle, jeotermal enerjisi gibi hiç tükenmeyeceği varsayılan, kullanım sonucunda çevreye zarar vermeyen, doğal enerji kaynaklarına “yenilenebilir enerji kaynakları” denilmektedir.

Enerjinin Kaynağı Üretilen Enerjinin Adı
Güneş Güneş Enerjisi
Rüzgar Rüzgar Enerjisi
Akarsular Hidrolik Enerji
Sıcak Yeraltı Suları Jeotermal Enerji
Okyanus ve Denizler Dalga Enerjisi
Biyolojik Atıklar Biyokütle Enerjisi
Su ve Hidroksitler Hidrojen Enerjisi

Güneş Enerjisi:

Güneşten gelen ışınlar, güneş panelleri yardımıyla elektrik enerjisine dönüştürülebilir.

Güneş, yenilenebilir enerji kaynaklarının tamamının dolaylı veya direkt kaynağıdır. Dünyadan 150 milyon kilometre uzaklıkta bulunan güneş, çekirdeğindeki hidrojen gazının helyuma dönüşmesi ile ısı ve ışık enerjisi yayar. Güneşten, dünyaya gelen enerji o kadar fazladır ki,  dünyada bir yıl boyunca kullanılan enerjinin 20.000 katıdır. Güneşten, dünyaya gelen enerji miktarı saniyede 0 ile 1100 Watt/m² arasında değişmektedir.  Güneş enerjisi önceleri çok maliyetli olduğu için kullanılması yarar sağlamıyordu. 1970’li yıllarda gelişen teknolojiyle birlikte güneş enerjisinin  üretim maliyetleri düşürüldü ve dünya genelinde hızla yaygınlaştı. Güneş enerjisi günümüzde temiz, ucuz ve sonsuz bir enerji kaynağı olarak kendini kabul ettirmiştir.

Rüzgar Enerjisi:

Rüzgar enerjisi; doğal, çevreye zarar vermeyen, yenilenebilir ve sonsuz bir enerji kaynağıdır. Enerjinin asıl kaynağı güneştir; güneşin dünya yüzeyini ısıtması sonucu rüzgarlar çıkar.

Rüzgarın sürtünme gücü, rüzgar türbini adı verilen devasa pervaneler yardımıyla elektrik enerjisine dönüştürülebilir.

Rüzgarın bol olmasına karşılık, rüzgar enerjisinden üretilen elektrik, geçmişte maliyet açısından değerlendirildiğinde tercih edilmemekteydi; ancak günümüzde teknolojinin gelişmesi, rüzgardan enerji üretim maliyetlerinin her geçen gün düşmesine neden olmaktadır. Son yıllarda Türkiye dahil bir çok ülkede rüzgardan elektrik enerjisi üretebilen devasa elektrik santrallerinin sayısı hızla artmaktadır.

Hidrolik Enerji:

Hidrolik enerji; gücünü akarsulardan alan doğal, çevreye zarar vermeyen, yenilenebilir bir enerji kaynağıdır.

Akarsu yollarına yapılan barajlar suyu topladıktan sonra, devasa su türbinlerine iletilir; suyun akış şiddeti elektrik üreten pervaneleri döndürür ve mekanik enerji elektrik enerjisine dönüştürülür. Bu yöntemle elektrik üreten enerji santrallerine, hidroelektrik santraller (HES) denir.

Ülkemizdeki elektrik enerjisi ihtiyacının büyük bir bölümü, hidroektrik santralleri tarafından sağlanmaktadır. Bu yöntemle üretilen elektrik miktarı 24 saat sabit olduğundan, sürekli aynı gücü sağlayabilir olmasından, elektriği biriktirmeye gerek olmadığından, direkt olarak enerji hatlarına verilerek kullanılması sağlanabilir olması sebebiyle, yenilenebilir enerji kaynaklarının en değerlisi sayılmaktadır.

Jeotermal Enerji:

Jeotermal enerji; çevreye zarar vermeyen, yenilenebilir ve  çok ucuz bir enerji kaynağıdır. Enerjinin kaynağını yeraltı suları ve magma tabakası oluşturur.

Jeotermal enerji, yer kürenin iç ısısın magmadan, yeryüzüne yayılması ile oluşur. Yağan yağmur suları, geçirgen kayaçlar sayesinde yeraltı sularına karışır; çatlaklardan birkaç kilometre derine inen sular, magma tabakasının ısısıyla kaynayarak 200 dereceye kadar ulaşır. Buhar basıncı etkisiyle hızla yeryüzüne doğru çıkmaya başlayan sıcak su jeotermal enerjinin oluşmasını sağlar.

Jeotermal enerji kaynakları kısıtlı olsa da, kullanım alanları en fazla olan enerji türüdür. Sıcak su buharının gücü ile elektrik enerjisi üretilebilmektedir. Doğal sıcak su kaynağı ile çok sayıda yerleşim merkezinin ısınması sağlanabilmektedir.

Dalga ve Akıntı Enerjisi:

Dalga ve akıntı enerji; çevreye zarar vermeyen, temiz ve yenilenebilir enerji kaynağıdır. Enerjinin kaynağını denizlerdeki dalga ve akıntılardır. Güneşin ısısı ve dünyanı dönüşü atmosferde rüzgarlara neden olur, rüzgarlarda dalgalara ve akıntılara neden olur.

Dalga ve akıntının oluşturduğu hareket enerjisi, mekanik enerjiye, oradan da elektrik enerjisine dönüştürülmektedir.

Son birkaç yıldır adını duyduğumuz bu enerji türü, yenilenebilir enerjiler kaynaklarının son gözdesi sayılmaktadır. Çevresi denizlerle kaplı ülkeler, bu enerji kaynağından yararlanabilmek için çeşitli çalışmalar yapmaktadırlar. İstanbul boğazı deniz akıntılarının son derece şiddetli olduğu ender yerlerden biridir. Son zamanlarda yapılan çalışmalar, boğaza yapılabilecek bir su türbini ile İstanbul’un büyük bir kısmının enerjisinin sağlanabileceğini göstermektedir.

Biyokütle Enerjisi:

Biyokütle enerjisi; çevreye zarar vermeyen, tükenmeyen, her yerden elde edilebilen, yenilenebilir enerji kaynağıdır. Enerjinin kaynağını, bitki ve hayvan atıkları oluşturur.

Bitkilerden ve hayvan dışkılarından elde edilen enerji türüne biyokütle enerjisi denmektedir. Büyük ve küçük baş hayvanların dışkıları, buğday, mısır, ölü ağaçlar gibi bir çok bitkisel ve hayvansal ürünlerden biyokütle enerjisi üretilmektedir. Hayvan atıklarından biyogaz, bitkilerden ise biyodizel sıvı yakıtı üretilmektedir.

Hayvansal ve bitkisel atıklar çürürken metan gazı adı verilen yanıcı bir gaz çıkartırlar; bu gaz bir yerde depolanarak, ısınma amaçlı veya elektrik üretme amaçlı kullanılabilmektedir.

Bitkilerden elde edilen yağlar çeşitli işlemlerden geçirilerek biyolojik yakıtlara dönüştürülür. Biyodizel adı verilen yakıt aynen petrol gibi kullanılarak ısınma veya elektrik enerjisinde kullanılabilmektedir.

Hidrojen Enerjisi:

Hidrojen enerjisi; çevreye zarar vermeyen, temiz, ulaşılması en kolay ve en çok bulunan element ve yenilenebilir enerji kaynağıdır.

Hidrojen renksiz, kokusuz, havadan 14.4 kez daha hafif ve tamamen zehirsiz bir gazdır. Ayrıştırıldıktan sonra -253°C’de sıvı hale getirildikten sonra depolanır. 1 kg hidrojen 2,1 kg doğal gaz veya 2.8 kg petrol ürününün sahip olduğu enerjiye sahipti. Bilinen yakıtlar arasında birim başına en yüksek enerjiyi verir. Yandığında ise atmosfere yalnızca su buharı verir. Hidrojen doğana en çok bulunan elementidir, ancak doğada serbest halde bulunmaz, bileşikler halinde bulunur. En çok ve en kolay sudan elde edilir. Evrende güneş dahil tüm yıldızların enerji kaynağını oluşturur. Günümüzde hidrojen yakıtı elektrik üretiminde ve sanayinin her alanında kullanılmaktadır. Son yıllarda gelişen teknoloji sayesinde hidrojenle çalışan arabalar üretilmektedir.

Yenilenebilir Enerji Kaynakları İle İlgili Resimler:

güneş enerjisi yenilenebilir enerji

Yukarıdaki güneş enerjisi santralinde gözüken binlerce güneş paneli, güneşten gelen ışınları ortadaki yüksek kuleye yansıtır; kuleye yansıyan güneş ışınları elektrik enerjisine dönüştürülür.

yenilenebilir enerji rüzgar çiftliği

Yukarıdaki resimde gözüken rüzgar türbinleri, rüzgarın şiddetiyle dönerler; bu sayede mekanik enerji elektrik enerjisini dönüştürülür. Yukarıdaki pervanelerle üretilen tüm enerji küçük bir ilçenin tüm ihtiyacını karşılayabilecek kapasitededir.

yenilenebilir enerji hidrolik

Hidroelektrik santrali (HES): Bir akarsu üzerine inşa edilen büyük bir barajda su tutulmaya başlanır; su seviyesi yükseldikçe alt kısımdaki basınç artar; baraj altına yapılan çok sayıda devasa su kanallarından biriken su akıtılır; su borusu içerisinde bulunan su türbinleri hızla dönerek elektrik enerjisi üretirler.

yenilenebilir enerji jeotermal

Yukarıdaki resimde bir jeotermal enerji santrali gözükmektedir. Yer altından çıkan sıcak su ve buhar bu santralde elektriğe dönüştürülmektedir. Ayrıca atık sıcak sular da borular yardımıyla şehirlere taşınır ve evlerin ısınma ihtiyacını karşılar.

yenilenebilir enerji dalga

Resimde dalga enerjisinden elektrik üretmekte kullanılan bir sistem gözükmektedir. Uzun tüpler içesindeki mekanik aksam, dalgaların şiddetiyle hareket etmektedir, hareket enerjisi de içerisindeki cihazlar yardımıyla elektrik enerjisine dönüştürülmektedir. Bu resimde gözüken dalga enerjisi jeneratörü bir köyün veya fabrikanın enerjisini karşılayabilecek kadar elektrik üretebilmektedir.

yenilenebilir enerji deniz akıntısı

Deniz akıntısı enerjisi. Resimde gözüken su altı pervanesi, denizdeki akıntı ile dönmeye başlar ve mekanik hareketi, elektrik enerjisine dönüştürür. Denize kıyısı olan ülkeler için yeni ve çok ekonomik bir enerji türüdür.

yenilenebilir enerji hidrojen

Hidrojen enerjisi. Resimde amatör bir mucit tarafından yapılmış mini bir hidrojen santrali gözükmektedir. Bu küçük santral, 12 Volt akü ile dakikada 4 lt hidrojen gazı üretilebilmektedir. Dilerseniz buradan mucidin yazısına ulaşabilirsiniz.

yenilenebilir enerji biyokütle

Biyokütle enerjisi. Resimde biyolojik atıklardan yanıcı gaz ve sıvı yakıt üreten bir tesis gözükmektedir. Çevresindeki tarlalarda yetişen yeşil bitkiler ise tesiste enerji üretmek için kullanılmaktadır.

Bu yazı bilgimanya.com‘a aittir. Link bağlantılı kaynak göstermek suretiyle faydalanabilirsiniz. Hatalı veya eksik bir bilgi olduğunu düşünüyorsanız editor@bilgimanya.com e-posta adresinden bize ulaşabilirsiniz.

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Tanıtan Bir YouTube Videosu:

2 comments to Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nelerdir?

  • tahir

    Ben bu siteyi çok beğendim. Ödevimi yukarıdakilerin aynısını yazarak tamamladım. Beni çok büyük bir dertten kurtardınız sağ olun var olun :)

  • fatoş

    Çok teşekkür ederim çok işime yaradı. Bakalım yarın yenilenebilir enerji kaynakları performans ödevini vericem 100 alırsam yazarım :)

Yorum Yazabilirsiniz

  

  

Genel