Vektörel ve Skaler Büyüklük Nedir?

Fizikte ölçüm yapmada kullanılan başlıca büyüklükler vardır. Bu büyüklükler temel ve türetilmiş büyüklükler olarak ikiye ayrılır. Uzunluk, kütle, zaman, sıcaklık gibi büyüklükler temel büyüklük yani skaler büyüklüklerdir. Kuvvet, hız ve ivme gibi büyüklükler ise türetilmiş büyüklük yani vektörel büyüklüklerdir. Büyüklük ister skaler olsun ister vektörel olsun her ikisi de ölçülebilen büyüklüklerdir.

Vektörel büyüklük nedir? Kısaca
Fizikte büyüklüğü, başlangıç noktası, yönü ve doğrultusu olan büyüklüklere vektörel büyüklük denir. Hız, ağırlık ve itme vektörel büyüklüktür.
Örneğin; 25 km/h Doğu, 140 N (newton) aşağı, 15 N.s Kuzey gibi örnekler vektörel büyüklüklere örnektir.

Skaler büyüklük nedir? Kısaca
Yalnızca bir sayı ve bir birimle ifade edilebilen büyüklüklere skaler büyüklük denir. Sıcaklık, kütle ve hacim skaler büyüklüktür.
Örneğin; 4 metre, 3 litre, 26 derece gibi örnekler skaler büyüklüklere örnektir.

Vektörel büyüklük nedir? Daha detaylı
Fizikte büyüklüğü, başlangıç noktası, yönü ve doğrultusu olan büyüklüklere vektörel büyüklük denir. Temel büyüklüklerden türetilmiştir ve skaler büyüklükten tek farkı, yönünün bulunmasıdır. Hız, ağırlık ve itme gibi büyüklükler vektörel büyüklüktür. Fizikte büyüklüklerin bir çoğu, vektörel büyüklüklere girer.

  • Temel büyüklüklerden türetilmiş büyüklüktür.
  • Sayı ve birimle birlikte mutlaka yönde olmak zorundadır.
  • Vektörler, yönlendirilmiş doğru parçasıyla gösterilir.
Vektörel Büyüklükler
Büyüklük Sayısal Değer Birim Yön
Hız 50 k/s Doğu
Ağırlık 360 N (newton) Aşağı
İtme 80 N.s Kuzey

Skaler büyüklük nedir? Daha detaylı
Fizikte büyüklüğü yalnızca bir sayı ve bir birimle ifade edilebilen büyüklüklere skaler büyüklük denir. Fizikteki temel büyüklükler skaler büyüklüklerdir. Sıcaklık, kütle, hacim ve zaman skaler büyüklüktür.

  • Yalnızca bir sayı ve bir birimle ifade edilebilen büyüklüklerdir.
  • Yönü yoktur.
  • Temel büyüklüklerdir.
Skaler Büyüklükler
Büyüklük Sayısal Değer Birim
Sıcaklık 22 Derece
Kütle 68 Kilogram
Hacim 19 Litre

Vektörel Büyüklük Nedir?

Yukarıdaki şekilde vektörel bir örnek verilmiştir. Görüldüğü gibi başlangıç noktası, büyüklüğü (şiddeti), yönü ve doğrultusu var. Bu da bize vektörel bir büyüklük olduğunu gösterir.  Şekildeki K niceliğinin üzerindeki ok işareti, o niceliğin vektörel bir büyüklük olduğunu gösterir. Bu nicelikler K, N, G, L, S, vs. gibi çeşitli harflerle belirtilebilir. Üzerinde ok varsa bize vektörel bir büyüklük olduğunu gösterir.

Vektörel Büyüklük Örnek

Yukarıdaki şekilde M niceliğinin üstündeki ok işareti, onun bir vektör olduğunu göstermektedir. 80 km/s hız ise, vektörün büyüklüğünü gösterir.

Yorum Yazabilirsiniz

  

  

Genel