Van de Graaff Jeneratörü Nedir? Nasıl Çalışır?

1930’lu yıllarda, Amerikalı fizikçi Robert Jemison Van de Graaff (Van de Graf), maddenin mikroskobik yapısını analiz etmek ve kanser tedavisinde kullanmak üzere bir potansiyel elektrik jeneratörü geliştirdi. Ürettiği bu jeneratöre de kendi adı olan “Van de Graaff jenetörü” adını verdi.

Van de Graaff Jeneratörü Nasıl Çalışır?
Temel parçaları; içi boş olan metal bir iletken küre, yalıtkan bir silindir, yalıtkan kayış, kayışı döndüren bir motor, yüksek voltaj üreten güç kaynağı ve bir kaç elektrottur. Motor çalışarak içerideki kayışı hızla döndürmeye başlar. Güç kaynağından gelen yüksek voltajdaki pozitif yükler, kayış üzerindeki elektroda oradan da metal küreye geçer. Negatif yükler ise kayış üzerinden diğer küçük küreye aktarılır. Böylelikle pozitif ve negatif yüklü iki ayrı küre elde edilmiş olur. Pozitif yüklü kürede binlerce volt değerinde potansiyel elektrik akımını oluşturur. Bu işlemin tersini yaparak yüklerin yönü değiştirilebilir.

İki küre arasında oluşan elektrik yükü dengesizliği (pozitif ve negatif yük ayrımı) nedeniyle iki küre birbirine yaklaştırılmaya başlandığında temas sağlanmadan elektrik kıvılcımları atlamaları gözlemlenir. Potansiyel elektrik yükü farkı arttıkça, kıvılcımların atlama mesafesi de o kadar artar.

Van de Graaff Saç Tellerini Nasıl

Van de Graaff Jeneratörü Saç Tellerini Nasıl Havalandırır?
Bir kişi pozitif yüklü küreye temas ettiğinde, üzerindeki negatif yükler metal küreye geçer. Kürede birikmiş olan pozitif yükler de kişiye geçer. Böylece dokunan kişi pozitif elektrik yüklenmiş olur. Saç telleri de pozitif yükle dolduğundan birbirlerini itmeye başlarlar. Her yönden birbirini iten saç telleri havalanmaya başlar.

Van de Graaff Jeneratörünün Diğer Cisimlere Etkisi?
Kürenin üzerine konan yalıtkan köpük, alüminyum tabak vb. cisimler küre çalıştırıldığında havada uçuşmaya başlarlar. Bunun sebebi pozitif yüklü küreden gelen akım cisimlerde toplanır. Aynı yükle doldukları için birbirlerini itmeye başlarlar. Bu itme de üzerine konan cisimlerin havalanmasına neden olur.

Van de Graaff Jeneratörü

Van de Graaff Jeneratörünün Parçaları:
1 – İletken metal küre
2 – Kayıştaki pozitif elektrik yükünü alıp, küreye ileten elektrot fırça
3 – Üst taraftaki iletken metal rulman
4 – Lastik kayışın pozitif yüklü tarafı
5 – Lastik kayışın negatif yüklü tarafı
6 – Alt taraftaki metal rulman
7 – Lastik kayışı döndürmek için kullanılan motor
8 – Yüksek voltajlı elektrik enerjisi kaynağı
9 – Kayıştaki negatif elektrik yükünü alıp, küçük küreye ileten elektrot fırça
10 – Yalıtkan silindir
11 – Negatif yükleri küçük küreye aktaran iletken tel
12 – Negatif yüklerin toplandığı küçük metal küre
13 – Küçük küreyi tutmaya yarayan sap

5 comments to Van de Graaff Jeneratörü Nedir? Nasıl Çalışır?

  • frdabrl

    Jeneratörden İnsana +yük geçişi nasıl oluyor artı yükler çekirdekte “hareket etmez” ler mi

  • huseyin

    harika bir site

  • melisa

    Çooooookkkkk güzel bir site. Bana çok yardımcı oluyor.

  • gamze

    Sitenize bayılıyorum. Çooook güzel. :-)

Yorum Yazabilirsiniz

  

  

Genel