Tanzimat Döneminde Çıkarılan Gazetelerin Adları ve En Belirgin Özellikleri

Tanzimat Döneminde Çıkarılan Gazetelerin Adları ve En Belirgin Özellikleri:

tanzimat-doneminde-cikarilan-gezeteler-3

Tercüman-ı Ahval: Osmanlı döneminde kurulmuş ilk özel ve Türk sermayeli gazetedir. 22 Ekim 1860 yılında, sahipleri Agah Efendi ve Şinasi tarafından çıkarılmaya başlandı. Gazetenin başlıca haberleri, Osmanlı toplumunun geri kalma nedenleri ve ülkede olup bitenleri içeren haberler oluşturuyordu. Daha sonra eklenen yazı dizileriyle alanı genişletilen gazete, ilk Türkçe oyun olan Şinasi’nin Şair Evlenmesi’ni dizi olarak yayınlandı. Eğitim sistemini eleştiren bir yazı nedeniyle gazete iki hafta boyunca kapatıldı. Bu kapatma olayı Türk basın tarihinin ilk kapatma olayı olarak tarihe geçmiştir. Gazete 11 Mart 1866’da kapanarak yayınlarına son verdi.

Tasvir-i Efkar: 28 Haziran 1862’de, Tercüman-ı Ahval gazetesinden ayrılan İbrahim Şinasi tarafından çıkartıldı. Noktalama işaretlerinin ilk kez kullanılmaya başlandığı gazetedir. Gazete haber, bilgi ve kültür üzerine yazılar yayınladı. İktidarı eleştiren yazıları ile basın tarihinde yerine aldı. Kısa zamanda sevilen gazete, o dönemin en çok satan gazetesi oldu. 1865’de Şinasi Fransa’ya gitti ve Namık Kemal gazetenin başına geçti. Kısa bir süre sonra Namık Kemal’de yurdu terk etti. Gazete, Ebüzziya Tevfik tarafından alınınca, adı da “Yeni Tasvir-i Efkar” olarak değişti. Gazete, I. Dünya savaşının başlamasıyla birlikte, Enver Paşa’dan gelen emirlerle sık sık sansürlenmiş ve yayınları durdurulmuştur. Mustafa Kemal Atatürk’ün Çanakkale cephesindeki hizmeti ve başarıları hakkında övücü yazı ve resimleri, sansürlenme ihtimaline rağmen yayınlanmıştır. Sonraları gazete, dört defa kapatılmış, her defasında yeni bir adla tekrar çıkartılmıştır. Son olarak 1925 yılında İstiklal Mahkemesi tarafından kapatıldı.

Cerîde-i Askeriyye: 17 Ocak 1864 tarihi itibariyle yayına başladı. Osmanlı Devleti’nin ilk resmi ordu gazetesiydi. Gazete, ordunun mevcut durumu ve ordudaki değişiklikleri içeren çeşitli haberler yapıyordu. Döneminin mevcut ordu durumunu gösteren kaynaklar arasında yer alır.

tanzimat-doneminde-cikarilan-gezeteler-2

Muhbir: 2 Ocak-27 Mayıs 1867 arasında, haftada üç gün yayınlandı. Gazete siyasi konular ağırlıklı haberler yaptı. Girit, Mısır, Sırbistan gibi Osmanlı egemenliğindeki topraklarda ayrılıkçı hareketlere karşı çıktı, birliği savundu. Gazetenin baş yazarı Ali Suavi, padişahlık aleyhine yaptığı haberler nedeniyle sık sık sorunlar yaşadı. Ali Suavi, gazetenin ideolojik yapısını oluşturmuştur. İlk kez meşruti yönetimi savunduğu için ilk ideolojik gazetedir. Suavi’ye göre gazetenin amacı edebiyatın meziyetlerini göstermek değil halka önderlik etmek ve halkın kültürünü yükseltmektir.

Hürriyet: 1868-1870 yılları arasında, Avrupa’da yayımlanan Türkçe siyasi gazetedir. Londra’da, Namık Kemal ve Ziya Paşa tarafından çıkartıldı. Baş yazar Namık Kemal, Osmanlının gerileme döneminden kurtulması için halkın desteğine, adalete ve eşitliğe ihtiyaç olduğu üzerinde durur. Ayrıca medeniyet ıslahı ve Türkçenin sadeleştirilmesi gerektiğini savunan yazıları da vardır.

tanzimat-doneminde-cikarilan-gezeteler

İbret: 1870 yılında yayımlanmaya başlayan gazetedir. Gazete, konusunu ilk sayısındaki yazıları ile belli etmiş oldu. Başlıktan anlaşılan gazetenin görevi, uygar dünyada olanları halka anlatmak, doğu- batı karşılaştırması yapmak oldu. Kısa bir süre sonra Namık Kemal’in de gazeteye katılmasıyla birlikte toplumsal, kültürel, siyasal ve ekonomik konular üzerine çeşitli yazılar yayımlandı. Yurt dışında da satılan gazete, Batıda Osmanlının imajını düzeltici yazılara yer verdi.

Basiret: 1867 yılında Ali Efendi Tarafından çıkartıldı. Gazetenin ilk sayısı, Vaka-i Vakvakiye nedeniyle iki yıl sonra yayımlanabilmiştir. İç ve dış olaylarla ilgili haber ve yorumlar Basîret`te devrin diğer gazetelerine göre geniş yer tutar. 1870-71 yılları arasında Prusya-Fransa savaşı sırasında, Prusya’yı savunan yazılar yayımladı. Prusya savaşı kazandı ve destekleri nedeniyle gazete sahibi Ali Efendi’yi Almanya’ya davet ettiler. Dönüşünde kendisine devrin en gelişmiş baskı makinasını hediye ettiler. 1878’de, Ali Suavi yazdığı bir yazı nedeniyle Kudüs’e sürülmesiyle gazete kapatıldı.

3 comments to Tanzimat Döneminde Çıkarılan Gazetelerin Adları ve En Belirgin Özellikleri

  • emsal

    Çok güzel çok teşekkür ederim.

  • berk

    Admin abi şimdi yazılım varda bana şu sorunun yanıtı lazım tanzimat döneminde gazetecilik ve özellikleri nelerdir yardımcı olursanız sevinirim :)

  • meltem

    Ben gazetelerin belirgin özelliklerini daha da kısaltarak yazdım :) çok işime yaradı emeği geçenlere teşekkür ederim.

Yorum Yazabilirsiniz

  

  

Genel