Sürtünme Kuvveti ile Kinetik Enerjinin İlişkisi Nedir

Cisimlerin hareket yönüne ters yönde uyguladığı kuvvete “sürtünme kuvveti” denir. Hareket halindeki cisimlerin sahip olduğu enerjiye de “kinetik enerji” denir. İkisi arasındaki ilişki de şöyledir; kinetik enerjiye sahip olan cisim, bir süre sonra sürtünme kuvveti nedeniyle yavaşlar ve durur. Cisme tekrar kinetik enerji sağlayabilmek için de, sürtünme kuvvetinden elde edilen itme ile hareketlilik kazandırılır. Dolayısıyla bir cismi durdurmak ve hareket ettirmek için sürtünme kuvvetine ihtiyaç vardır.

Sürtünme Kuvvetinin Az ve Çok Olmasının İstendiği Durumlara Örnekler:

Çok olmasının istendiği durumlar:
Karlı bir yolda giderken kayıp düşmemek ve kolay ilerleyebilmek için, sürtünmeyi artıran kalın dişli ayakkabılar giyilir.
Araçlar yolda kaymadan gidebilmek ve fren yaptıklarında durabilmek için, sürtünmeyi artıran dişli lastikler kullanırlar.
Futbolcular çim sahada maç yaparken kaymadan koşabilmek için, sürtünmeyi artıran özel dişli ayakkabılar giyerler.
Paraşütle atlayan insanlar yere yavaşça inebilmek için, sürtünmeyi artıran büyük kumaşlardan yapılmış paraşütler kullanırlar.

Az olmasının istendiği durumlar:
Kayak yapan sporcular kar üzerinde kayabilmek için, sürtünme kuvvetini azaltan kayak takımları kullanırlar.
Jet uçakların havada hızlıca hareket edebilmeleri için, dış yüzeyi sürtünme kuvvetini azaltıcı şekilde tasarlanırlar.
Gemilerin su üzerinde kolayca ve hızlıca hareket edebilmeleri için, suyla temas eden yüzeyleri sürtünme kuvvetini azaltan pürüzsüz malzemeden yapılır.

Sürtünme Kuvveti ve Kinetik Enerji

Sürtünme Kuvveti Olmasaydı Günlük Yaşantımızda Neleri Yapamazdık? Örnekler

  • Ayakta duramaz, yürüyemez ve sürekli düşerdik
  • Merdivenlerden çıkamaz ve inemezdik
  • Eşyalar koyduğumuz yerde durmaz, sürekli hareket eder veya devrilirlerdi
  • Şişe ve kavanoz kapaklarını açamazdık
  • Muslukları açamazdık
  • Yatak ve koltuk örtüleri asla üzerlerinde durmazdı
  • Pantolon, etek gibi çoğu giysileri giyemezdik, sürekli üzerimizden çıkardı
  • Ayakkabılarımızı bağladığımız bağcıklar düğüm tutmaz, sürekli çözülürdü
  • Kalemle yazı yazamaz, yazdığımız yazıyı silemezdik
  • Matkapla duvar delemezdik
  • Elektrik prizlerine takılan fişler sürekli yerlerinden çıkardı
  • Bisiklet, motorsiklet, otomobil, kamyon, tren, uçak vb. taşıtlar hareket edemediği için kullanamazdık

Sürtünme Kuvvetini Azaltmak ya da Çoğaltmak İçin Neler Yaparız?
Sürtünme kuvveti azaltmak veya çoğaltmak için; cisimlerin şeklini, kullanılan maddenin cinsini ve yüzey pürüzlülüğünü değiştiririz.

Sürtünme kuvveti artırmak istediğimiz yerlerde genellikle, özel olarak şekillendirilmiş, pürüzlü yüzeye sahip, yumuşak lastik maddeler kullanırız.
Örneğin; araba lastiği, ayakkabı tabanı, lastik eldiven vb. gibi.

Sürtünme kuvvetini azaltmak istediğimiz yerlerde genellikle, özel olarak şekillendirilmiş, pürüzsüz yüzeye sahip, sert metal maddeler kullanılırız.
Örneğin; buz pateni, uçak, gemi, roket vb. gibi.

Yorum Yazabilirsiniz

  

  

Genel