Noktalama İşaretleri ve Kullanıldığı Yerler – Özet

Noktalama İşaretleri

 NOKTALAMA İŞARETLERİ  . , ; : … ! ?- /

Noktalama işaretleri, yazıların daha kolay okunmasını ve anlaşılması sağlarlar.

Biz konuşurken cümlede anlatmak istediklerimizi ses tonlamalarımızla açık olarak ortaya koyabiliriz. Nerede duracağımızı, nerede vurgu yapacağımızı biliriz. Fakat yazıda böyle bir vurgulama yapamayacağımız için, bunu noktalama işaretleriyle yapmaya çalışırız.

Noktalama işaretleri dilimizde ilk kez Tanzimat Döneminde ( 1839-1871 ) kullanılmaya başlanmıştır.

NOKTA İŞARETİ  [ . ]

  •  Hüküm, yargı bildiren, anlamca tamamlanmış cümlelerin sonunda kullanılır.

Yazarlar bir bir kitaplarını imzaladı.

Bu kitabı mutlaka okumalıyım.

  • Kelimelerin kısaltılarak yazılmaları halinde kullanılır.

Dr.  Doç.  Prof.  İst.   vb.  Cad.  Sok. Alm.  Ar. Far. Fr.  İng.

Seni bir de Prof. Dr. Cüneyt Bey’e götürelim.

Askerlere Yzb. Ahmet emir vermiş.

Kelimelerin baş harflerinin alınmasıyla yapılan kısaltmalarda nokta kullanılmaz.

TBMM, TDK, MÖ, MS, D, B, K, G, KB, GB, KD, GD (sekizi de yön), m, cm, g, kg, l, C, Fe

Bu ürünlerin TSE belgeleri var.

  • Tarihlerde gün, ay ve yılı ayırmak için kullanılır.

19.06.2001 tarihinde mezun olduk.

  • Rakamla sıra bildirilen durumlarda “-ncı, -nci” eklerinin yerine kullanılır.

ÖSS’de  5. olarak büyük başarı elde etti.

  • Saat ve dakikaların yazımında kullanılır.

Sergi yarın 8.30’da  açılacak.

  • Matematikte çarpı işareti yerine kullanılabilir.

6 . 3 = 18

VİRGÜL İŞARETİ  [ , ]

  •  Peş peşe gelen eş görevli sözcük  aralarında kullanılır.

Yağmur, kar, çamur demeden yoluna devam etti.

cümlesinde nesnelerin ayrılmasında,

Küçük, güzel bir evi vardı.

cümlesinde sıfatların ayrılmasında kullanılmıştır.

  • Anlamca karışan öğelerin ayrılmasında kullanılır.

Yaşlı adamın yanına yaklaştı.
Yaşlı, adamın yanına yaklaştı.

cümlesinde virgül özneyi ayırmakta kullanılmıştır. Eğer olmasaydı, “yaşlı” sözü sıfat olurdu.

  • Ara sözlerin başında ve sonunda kullanılır.

Bu evi, çocukluğumun geçtiği yeri, asla sattırmam.

  • İçinde başka virgül bulunmayan sıralı cümlelerin ayrılmasında kullanılır.

Bzi çağırdı, kendisi gelmedi.

  • Cümle içindeki ünlem bildiren sözcüklerden sonra kullanılır.

Yoo, bu kadarına da pes doğrusu!

  • Seslenme bildiren sözcüklerden sonra kullanılır.

Arkadaşlar, biraz beni dinler misiniz?

NOKTALI VİRGÜL İŞARETİ  [ ; ]

  • Aralarında şekil ve anlam bakımından ilişki bulunan, duraklaması kısa olan cümlelerin arasına konur.

At ölür, meydan kalır; yiğit ölür şan kalır.

  • Birbirine bağlaçla bağlanmış cümlelerde bağlaçtan önce kullanılır.

Beni davet etmediniz; ama bunun için size kızmıyorum.

  • Virgülle ayrılmış örnekleri farklı örneklerden ayırmak için kullanılır.

Portakal, mandalina, muz; lâhana, pırasa, ıspanak; bisküvi, kraker, çikolata…

  • Öznenin diğer öğelerle karıştığı yerlerde kullanılır.

Küçük; eski bir eve girdi.

Cümlesinde giren “küçük”tür. Eğer virgül koysaydık bu sözcük evin sıfatı olarak da düşünülebilirdi.

İKİ NOKTA İŞARETİ    [ : ]

  • Bir cümlenin sonunda açıklama veya örnek verilecekse kullanılır.

Başarmak için bir tek şart vardır: Çalışmak.

  • Kavramlar tanımlanırken ya da açıklanırken kullanılır.

İsim: Varlıkları, kavramları karşılayan sözcüklerdir.

  • Konuşma metinlerinde kullanılır.

Ali: “Ne zaman geldiniz eve?” diye sordu.

ÜÇ NOKTA İŞARETİ   [ … ]

  • Benzer örneklerle devam edilebileceğini göstermek için kullanılır.

Bahçemizde kiraz, erik, … daha birçok meyve ağacı vardı.

  • Anlamca bitirilmemiş cümlelerin sonunda kullanılır.

Bir de istediğimi almamışsa…

Toplantıya gelenler arasında … var mıydı?

  • Alıntılarda; başta ortada ve sonda alınmayan kelime ve bölümlerin yerine konur.

Ahmet Haşim “… sözden ziyade musikiye yakın …” sözleriyle tanımlamıştır şiiri.

  • Sözün bir yerde kesildiğini anlatmak için kullanılır.

– Niçin gelmedin?
– Benim …
– Mazereti bırak da gerçeği söyle.

  • Yüklemi bulunmayan cümlelerin sonunda kullanılır.

Karşıda başı dumanlı dağlar … Yan tarafta küçük bir dere …

SIRA NOKTALAR   [ ….. ]

  • Şiirde veya yazıda alınmayan kısımların yerine kullanılır.

Ne sitem ne korku yalnızlıktan
…..
Süslenmiş gemiler geçse açıktan
…..
dizelerindeki kafiyeleri inceleyelim.

  • Konuşmalarda kişinin sustuğunu göstermek için kullanılır.

– Neden geldin?
– …..
– Seni o mu çağırdı?


KISA ÇİZGİ İŞARETİ   [ – ]

  • Cümle sonunda sözcük yarım kaldığında kullanılır.

Şiir konusunda ………………………………………………………………. olduğunu du-

yunca çok sevindim.

  • Cümle içindeki ara sözlerin başında ve sonunda kullanılır.

Bütün bebekler -Zeynep hariç- çoktan uykuya dalmışlardı.

  • Bir olayın başlangıç ve bitiş tarihleri arasında kullanılır.

İkinci dünya savaşı (1939-1945) tam altı yıl sürmüştür.

  • Birbiriyle ilgi kurulan iki ismin arasında kullanılır.

Türkiye – Azerbaycan ilişkileri oldukça iyidir.

Galatasaray – Fenerbahçe karşılaşması

  • Dilbilgisinde eklerin ve mastar halindeki fiillerin gösterilmesinde kullanılır.

Kitapçı” sözcüğü “-çı” yapım ekini almıştır.

Çalışkan” sözcüğü “çalış-” fiilinden türemiştir.

  • Osmanlıca tamlamalarda kullanılır.

Aşk-ı  Memnu, bülbül-i şeydâ.

UZUN ÇİZGİ İŞARETİ    [ — ]

  • Konuşma metinlerinde, konuşmaların başında kullanılır. Konuşma çizgisi de denir.

– Sen de bizimle gelecek misin?

– Neden gelmeyeyim?

– Hiç, sordum sadece.

Not: Konuşmalar tırnak içinde verildiği zaman konuşma çizgisi kullanılmaz.

KESME İŞARETİ    [ ‘ ]

  • Özel isimlerdeki çekim eklerini ayırmak için kullanılır.

Bu konuda bir de Ahmet’in fikrini alalım.

Not: özel isim, yapım eki almışsa çekim ekleri kesmeyle ayrılmaz.

Bu soruyu bir de İzmirlilere soralım.

  • Kısaltmalara ek geldiğinde kullanılır.

Sorun BM’de görüşülecekmiş.

  • Sayılara ek getirilirken kullanılır.

Ders 09.45’te başlayacaktır.

  • Anlamca karışan sözcüklerin yazımında kullanılır.

Bu sorunun nasıl çözüleceğini bilmiyorum.

Cümleside altı çizili sözün “soru” mu yoksa “sorun” mu olduğu belli değil. Bu karışıklığı kesmeyle giderebiliriz. “Bu soru’nun nasıl çözüleceğini bilmiyorum.

cümlesinde sözcüğün “soru” olduğu açıklanmış olur.

SORU İŞARETİ   [ ? ]

  • Soru anlamı taşıyan cümlelerin sonunda kullanılır.

Ne zaman geleceksiniz?

Not: İçinde soru eki olduğu halde soru anlamı vermeyen cümlelerde bu işaret kullanılmaz.

Evden çıktım mı doğru sendeyim.

  • Sözcüğün karşıt anlamının ifade edilmek istendiği yerlerde kullanılır.

Burada ondan daha akıllı (?) biri var mı ki?

  • Kesin olarak bilinmeyen tarihler yerine kullanılır.

Yunus Emre (1240?-1320), (Doğum yeri: ?), ( ?-1120)

TIRNAK İŞARETİ    [ “ ” ]

  • Cümle içinde başkasına ait sözleri belirtmek için kullanılır.

Atatürk, “Ne Mutlu Türk’üm Diyene” sözünü bizzat söylemiştir.

  • Cümlede geçen kitap, dergi isimleri tırnak içine alınabilir.

Bu derste “Aşk-ı Memnu” romanını inceledik.

Not: Tırnak içindeki söze ek gelirse, tırnaktan sonra gelir ve kesme kullanılmaz.

Siz bir de Haşim’in “O Belde” sini okuyun.

  • Alıntılar tırnak içine alınarak verilir.

Yunus’un “Bana seni gerek seni” dizesi, amacını ortaya koyar.

Not: Tırnak içindeki cümlenin içinde bir tırnak daha kullanmak gerekirse bu kez tekli tırnak (‘ ’) kullanılır.

“Haşim, şiirin yoruma açık olmasını ister ve daima ‘Şiir her okuyanda ayrı duygular uyandırmalıdır.’ der.”

  • Cümlede vurgulanmak istenen sözcükler tırnak içine alınabilir.

Mehmet’in söyledikleri “vaad” değil “gerçek”tir.

PARANTEZ  İŞARETİ   [ ( ) ]

  • Cümlede geçen herhangi bir sözcüğün açıklanması durumunda kullanılır.

Kıbrıs konusunda iki ülke (Türkiye ve Yunanistan) hiçbir zaman anlaşamaz.

  • Cümle içinde bir sözcüğün eş anlamlısı verilirse kullanılır.

Bu dizede teşhis (kişileştirme) yapılmış.

  • Yabancı sözcüklerin okunuşu parantez içinde gösterilir.

Bacon (Beykın) ünlü bir deneme yazarıdır.

  • Cümle içinde kullanılan tarihler ya da bir sözcüğün anlamıyla ilgili noktalamalar parantez içine alınır.

  Bu öğretim yılında (1991 – 1992), devlet yine gelişmiş eğitim sistemleri deneyecekmiş.

  •  Tiyatro metinlerinde hareketleri anlatan bölümler parantez içine alınır.

Adam (başını öne eğerek): “Bilmiyorum.” dedi.

ÜNLEM İŞARETİ    [ ! ]

  • Ünlem cümlelerinin sonunda kullanılır.

Hey, bana bak!

Yandım!

Aman Allah’ım!

Not: Bir sözün yanında parantez içinde ünlem işareti bulunuyorsa, o söze inanılmadığını gösterir.
Ne kadar nazik (!) biri olduğunu göreceksin.

Noktalama İşaretleri Videolu Anlatım:

72 comments to Noktalama İşaretleri ve Kullanıldığı Yerler – Özet

  • yiğit

    teşekkürler türkçe yazılıma yardımcı olacak

  • şirine

    çok iyi bi site sınavdan yüz aldım yes be bukadar…:)

  • hilal

    ya çok güzel bi site herkeze tavsiye ederim uzun olmasına bakmayın herşeyi çok güzel ve çok aydalı bir site herkeze tavsiye ederim

  • Feyzullah

    özet yazıyo çok uzun ama çok güzel anlatıyo :D

  • nazlı

    Çok harika bir site teog için çalışmamda çok yardımcı oldu.

  • tuğçe

    Güzel bir site faydalı teşekkürler.

  • berrak

    Kim noktalama işaretlerinin hepsini yazdı. ;-)

  • Talip

    Süpermiş proje ödevime çok yardımcı oldu.

  • Ömer

    ( ; ) İşareti ingilizce okumalarda duraklamayı belirtir onuda ekleyin. Çok güzel.

  • eren

    Süper valla çok teşekkür ederim.

  • özge

    Çok güzel bir siteymiş gerçekten çok beğendim ödevlerim için çok işe yaradı. :) :D

  • ali

    Abi çok iyi ya yapanlara teşekkürler.

  • leyla

    Çok güzel bir siteymiş diğer arkadaşlarında dediği gibi yalnız çok uzun olmuş olsun buna da şükür dimi ama. :)

  • fikri

    Çok sağ olun işime yaradı performans ödevimde yardımcı oldu.

  • ilknur oğuz

    Bu siteyi çok sevdim ya Türkçe performanstan 100 aldım süper ya kim bu siteyi yapmışsa eline sağlık.

  • Alican

    Süper ya kim yaptıysa ellerine sağlık.

  • Berrak Kızılay

    Çok güzel bir site, çok sevdim. Herkese tavsiye ederim. Fakat bir arkadaşım da aynı siteden bakmış noktalama işaretlerine (yani bu site). 95 aldım!

  • gökhan

    Çok güzel bunu yapan kişiye teşekkürler.

  • hüseyin

    Çok güzel bir site teşekkürler.

  • şirin

    Bu siteyi kim yaptıysa ellerine sağlık çok yardım ediyor ödevlerim konusunda. :)

    • prenses

      Aferin şirin iyi yorum yazmışsın…

  • ümran

    Bu siteyi çok iyi Türkçe performans ödevim için çok yararlı oldu…
    Hepinize teşekkür ederim! :)

  • yasin

    Ya size helal olsun kuran kişiye diyorum herkesin gönlünü aldın sağ ol benimde performansıma yardım ettiniz unutmuşum bir sürü site baktım 1 günde bitirdim emeği geçen herkese teşekkürler bu arada işte şunu bunu göremedim yoktu diyenler lütfen bir daha okusun.

  • rabia

    Benim bildiğim 17 tane noktalama işaretleri var ama burada sadece 12-13 tane noktalama işareti var. Neyse inşallah iyi bir puan alırım :D yinede teşekkür ederim.

    • yasin

      Eksik filan değil süper site vallahi yazan 100’ü kapıyor.

  • hilal

    Bence de güzel bir siteymiş. Performans ödevimde çok yardımcı oldu.

  • dilan

    Abi çok iyi ya buradan nazım hocaya slm.

  • YASİN

    Allah razı olsun ödevimden 100 altım çok teşekkür ederim. :)

  • can

    Bu konuyu çok sevdim.

  • lebron

    Çok teşekkürler çok iyi bir site 100 aldım.

  • EBRU YILDIZ

    Çok teşekkür ederim noktalama işaretleri sayfanız çok işime yaradı.

  • MEHMET

    Siteniz gerçekten çok güzel hayran kaldım ve performans ödevime yardımcı oldunuz ayrıca performans ödevim den 100 aldım. Şu konuşma işareti de olsaydı iyi oldurdu inşallah her keze yardımcı olmuştur hadi görüşürüz.

  • şimşek mekkuin

    Çok işime yaradı kim yazdıysa ellerine sağlık. Emeği geçen herkese teşekkür ederim.

  • ayse

    Ben bu siteyi beğenmedim.

    • şimşek mekkuin

      Kamil ya nesini beğenmiyon.

      • açelya

        Aynen öyle ne güzel Türkçe performansını buradan yaptım.

  • melisa

    Çok iyi :) yalnız bayıldım buna ben…

  • sonay

    Teşekkür ederim ödevim için çok işe yaradı. :)

  • samet

    Sağ ol işime çok yaradı ALLAH razı olsun.

  • kardelen

    Sitenin adını süper site koydum.

  • Ecenur Eyşi

    Sizin sayenizde ödevlerimden + alıyorum çok ama çok teşekkürler.

  • Kleorta

    Çok teşekkürler çok güzel bir site gerçekten ödevime çok yardımcı oldu. Her yerde uzun uzun şeyler yazıyordu ama sizin sitenizde kısa ve öz şeyler yazıyor. Sizden tekrar teşekkür ederiz. :D

  • zeynep

    Çok güzel bir site bayıldım.

  • Yalancıyı Dilenci

    Neden kısa çizgi uzun çizgi yok ya?

  • akif

    Bu Siteyi çok beğendim ödevlerime çok ama çok yardımcı oldu bu siteyi kurana helal olsun.

  • mehmet şimşek

    Teşekkürler kızımın derslerine çok faydalı oldu her şey çok ayrıntılı olmuş süpersiniz.

  • Beytul Kara

    Teşekkürler emeğinize sağlık ödevim için gerekli idi tekrar tekrar teşekkürler.

  • umut

    Çok işime yaradı helal olsun.

  • ahsen

    Gerçekten süper bir site.

  • umutcan soyer

    Çok güzel admin kimse bu siteyi açtığı için ellerine sağlık artık bende ödevimi buradan yapıcam. :D

  • dilara

    Ben bu siteyi çok beğendim ve bütün konular burada var.

  • Ömer

    Bu site çok güzel kısa ve öz şeyler yazıyor Allah kurandan razı olsun.

  • çağla

    Çok teşekkürler, ben bu sayfayı çok beğendim. Artık ödevlerimi buradan yapacağım. :)

  • beyza

    Çok yardımcı oldunuz sağ olun kim yaptıysa bu siteyi ona diyorum kimse üstüne almasın.

  • CANSU

    Çok güzel bir sitedir harika iyiki açmışsınız proje ödevlerimi artık hep buradan yapıyorum bu arada bu siteyi açanlara teşekkürlerimi sunarım…

  • Kratos

    Eyvallah arkadaşlar sağ olun yardımcı oluyorsunuz bizlere çok teşşekürler elinize emeginize sağlık.

  • rengin

    Çok güzel bir site ödevlerimi yapıyorum.

  • samet

    Ben bunu çok beğendim çok güzelmiş.

  • ebru özcan

    Çok güzelmiş.

  • murat

    Çok güzel bir site çok beğendim açıklamalar güzel.

  • hakan

    Ben bu siteyi çok beğendim ödevlerim için çok yararlı hepsini buradan yapıyorum iyiki açmışsınız.

  • hakan

    Ben bu siteyi çok beğendim ödevlerimi yapıyorum bu siteyi yapana helal olsun ellerine sağlık.

  • esmanur

    Ben bu siteyi çok beğendim ödevlerim için çok yararlı hepsini buradan yapıyorum iyiki açmışsınız.

  • yunus

    ben bu siteyi çok beğendim ödevlerimi yapıyorum

Yorum Yazabilirsiniz

  

  

Genel