Leonardo da Vinci Kimdir? Hayatı ve Eserleri

Leonardo da Vinci

Tam adı ve soyadı Leonardo di ser Piero da Vinci
Doğum tarihi 15 Nisan 1452
Ölüm tarihi 2 Mayıs 1519
Doğum yeri Floransa, İtalya
Uyruğu İtalyan
İlgi alanları Bilim adamı, mucit, çeşitli sanat ve bilim dalları


Fransa kralı ve Leonardo’nun son koruyucusu François, “Bu dünyaya Leonardo kadar bilge bir kişi daha gelmemiştir” demiştir. Çağdaşları ona hayranlık duymuşlar, ama sonsuz yeteneklerinden gerçek anlamda yararlanamamışlardır. Taslaklarını içeren binlerce sayfalık defterlerde, mühendislik projeleri, mekanik buluşlar, anatomi, botanik ve hidrodinamik çalışmaları yeralmaktaydı. Ama Leonardo’nun, yalnızca resim kuramı ve tekniği üstündeki düşüncelerinden dünya çapında yararlanıldı.

Leonardo, Piero da Vinci’nin evlilik dışı oğludur. Annesine ilişkin, adının Catherina olduğu dışında bilgi toplanamamıştır. Babasının ailesi tarafından büyütülen Leonardo, 12 yaşındayken Floransa’ya götürüldü ve iki yıl sonra, ressam Verrocchio’nun yanına çırak olarak girdi. 1472’de ressamlar loncasına kabul edildi. Resim çalışmaları sırasında perspektif ve anatomi öğrendi. Ama yalnızca sanat için gerekli bilgilerle kendini sınırlamaktan kaçındı. Valturio, Brunelleschi ve Francesco di Giorgio gibi 15. yüzyıl bilim adamlarının ve mimarlarının yeni bulaşlarını da öğrendi. tulumba, kaldıraç, vinç ve değirmen taslakları çizdi.

Floransa’da on yıl çalıştıktan sonra, Milano’nun güçlü yöneticisi Ludovico Sforza’ya bir mektup yazıp, hizmetlerini sunmaya hazır olduğunu, savaşta kullanılacak birçok yeni silah, açılır kapanır köprüler, yeni tüfekler, düşman gemilerini yok edecek aygıtlar yapabileceğini bildirdi. Böylece, 31 yaşında Milano’ya gitti. Milano katedralinin tamamlanması için kendisiyle görüşmeler yapıldı ve savaşta kullanılacak makinalar ile zırhlı araçların taslaklarını çizmeye başladı. Bunların gerçekten yapılıp yapılmadığı bilinmemektedir.

Leonardo her sorunu, bütün ilkeleri inceleyerek ele alıyordu. Makinaların işleyişlerini matematik kuramlarından çıkarmak için çapa gösterdi: Olası her tür yatağı, bağlantıyı, dişliyi ve mekanik aktarma türünü inceledi. Martesana kanalı için çizdiği taslaklarla, EKLÜZ SİSTEMLERİ’nin kapaklarını açılı köşe (su basıncına dayanacak bir açıyla) yapan ilk kişi olabilirdi. Aan suyun taşıdığı büyük güçten ömrü boyunca etkilendi ve taslaklarında, yazılarında, çok güçlü bir sel baskını üstüne fantazilerini dile getirdi. Ayrıca, küçük çaplı akarsuları incelemek için ilk aygıtı yaptı. Su hareketi konusunda, yıllar sonra hidrodinamikle varılan sonuçların çoğunu içeren bir kuram geliştirdi. Su değirmenlerini daha verimli hale getirmek için çalışmalar yaptı. Ayrıca, enerji kaynağı olarak, buhar ve barutla da ilgilendi. Ludovico için, çeşitli düzeylerde yolları bulunan kent modelleri çizdi. Makinalar için yeni kullanım alanları buldu; yeni bir tür mekanik müzik aygıtı geliştirdi. Leonardo da Vinci’nin denizaltı ve tank geliştirmeyi düşündüğü de ileri sürülmüştür. Ancak, su altına dalmak ve silahlandırılmış araba yapmak için planladığı aygıtların, 15. yüzyılda gerçekleştirilmiş öteki tasarılardan pek farkı yoktur. Leonardo’nun bütüneyle yeni olan en önemli çalışması, uçmak için kullanılacak mekanik aygıttır.

Leonardo’dan önceki uçuş çalışmalarında, kollara kanat takma düşüncesi egemendi. Leonardo, insan yapısının buna elverişli olmadığını gördü. İnsanın çeşitli düzlemlere yerleştirilmiş yarasa kanatlarını kullanmasını sağlayacak yolları araştırdı ve büyük bir kaza olasılığına karşı da bir paraşüt tasarımı yaptı. Uçmayı başaran ilk insan olması onurunu kazanmayı istiyordu.

Leonardo’nun uçmayı deneyip başarısızlığa uğradığı söylenir, ama bunun doğru olmadığı sanılmaktadır. Önce kuşların ve yarasaların nasıl uçtuklarını öğrenmesi gerektiğini anlayan Leonardo, yeni bir araştırma alanı açmış, çeşitli hayvanların kalbini, kaslarını, duyu organlarını ve hareket yöntemlerini incelemiştir.

1499’da Fransızlar, Ludovico’nun yönetimine son verdiler. Leonardo, Floransa’ya dönerek, kentin konsey binasına bir fresk yapmaya başladı. Floransalılar uzun süredir Pisa’yla savaşmaktaydılar. Arno ırmağının suyunu başka yöne çevirerek, Pisa’nın bütünüyle yok edilmesi öneriliyordu. Leonardo, bunun yerine, Arno’nun kuzey kıyısı boyunca uzanacak ve ırmaktan uzakta bulunan kentlere hem su sağlayacak, hem ticaret yolu açacak kanal tasarısını onaylattı. Bu tasarı üstünde araştırmalar yaparken, bölgenin Jeolojisini incelemeye başladı. Kaya tabakalarının ve içlerinde bulunan fosillerin, uzun bir tarihin ipuçları olduğunu anladı. Ama kısa bir süre sonra, kendisine yeni bir koruyucu (Papa’nın oğlu ve komutanı Cesare Borgia) bularak kentten ayrıldı. 1502-1503 yıllarında, kanal yapımı ve liman geliştirme planları yaparak, Papa’nın ülkesini gezdi. Bir süre sonra Papa ölüp, Borgia iktidardan düşünce, Floransa’ya geri döndü.

Kanal açmak için çukurlardan toprağı atma amacıyla mekanik vinç ve kürek planları çizdi. Ama Floransa, bu masrafı karşılayacak durumda değildi. Leonardo, 1506’da 54 yaşındayken, Milano’ya dönüp askeri kanal mühendisliği olarak Fransız işgalcilerinin hizmetine girdi. Aynı yıllarda, anatomi araştırmalarının ve uçma çalışmalarını sürdürdü. Ama 1512’de Sforzalar Fransızların yerini alınca, yeniden Milano’dan ayrılmak zorunda kaldı.

Roma’da Leonardo’nun koruyuculuğunu Giullano de Medici üstlendi. Ama Leonardo, Roma’da yalnızca üçyıl kaldı. Fransa kralı, Leonardo’yu Fransa’ya çağırdı. Leonardo, Fransa’da Atlas Okyanusu’nu Akdeniz’e bağlayabilecek olan bir nakal üstünde çalıştı. Ne var ki, Fransız sarayı, yerde yürüyebilen, göğsü açıldığında Fransız armalarının göründüğü mekanik bir aslana daha çok ilgi gösterdi. Leonardo’nun çok sayıda taslağı bulunduğu bilinir; ama bastırılmaları için hiç bir girişimde bulunulmamış, var olan bir kaç aygıtta yaptığı küçük değişiklikler dışında, taslaklarının hiç biri gerçekleştirilmemiştir. Oysa taslak defterleri, tek bir adamın yaptığı bir tür endüstri devrimini kapsamaktadır.

Yorum Yazabilirsiniz

  

  

Genel