Kırım Savaşı ve Kırım Savaşının Sonuçları

1853-1856’da Osmanlı İmparatorluğu, İngiltere, Fransa ve Piyemonte (Sardinya) ile birlikte  Rusya’ya karşı mücadele ettikleri savaştır.

Abdülmecit’in ülkede giriştiği reformların Osmanlı İmparatorluğu’nun durumunu düzelteceğinden korkan Rus Çarı Nikolay I’in, Osmanlı topraklarındaki bütün Ortodoskların himayesine verilmesi ve Rus gemilerine Boğazlar’dan serbest geçiş hakkı tanınması isteklerinin geri çevrilmesi üstüne, Rusya’nın Eflak-Boğdan’ı işgal ederek Sinop’daki Osmanlı Filosunu topa tutması (30 Kasım 1853), Osmanlı – Rus Savaşı’nı başlattı.

Kırım Savaşı ve Sonuçları

İngiltere ve Fransa (25 Mart 1854) ile İtalya’nın bütünlüğünü sağlamak için Batı devletlerinin yardımına gereksinim duyan Piyemonte (Sardinya) devleti de Rusya’ya savaş açtılar. Türkler Rusları Tuna boylarında durdururken, İngiliz ve Fransız kuvvetleri Baltık denizini egemenlikleri altına alarak, Rusya’nın başkenti Petersburg’u tehdit etmeye başladılar. Serdarı Ekrem Müşif Ömer Paşa, Lord Raglan ve Mareşal Saint-Arnaud arasında yapılan görüşmeler sonucunda, savaşın Kırım’a yönlendirilmesi kararlaştırıldıysa da, Sivastopol Kalesi’ni savunan Ruslar, beklenenin ötesinde bir savunma gücü ortaya koyarak, müttefikleri bu bölgeye olağanüstü yığınak yapmak zorunda bıraktılar. Müttefiklerin kolera salgınının yaygınlaşmasıyla büyük kayıplar vermelerine ve Fransız başkomutanı Saint-Arnaud ile İngiliz başkomutanı Lord Raglan’ın da koleradan ölenler arasında yeralmalarına karşın, kuşatma sürdürüldü ve 8 Eylül 1855’de Sivastopol düştü. Ölen Rus çarı Nikolay I’in yerine geçen ve daha liberal anlayışla tanınan Aleksandr II’nin barış istemesi üstüne, Paris’te bir kongre toplanması kararlaştırıldı. Böylece, dünya kamuoyunun günlük basın sayesinde günü gününe izledikleri ilk büyük savaş olan, her iki taraftan 260.000’e yakın askerin öldüğü Kırım Savışı sona ermiş, Rusya da bir süre için Balkanlar’dan ve Yakındoğu’dan uzaklaştırılmış oldu.

Paris Antlaşması (Kırım Savaşı Sonucunda Yapılan Antlaşma):

Paris’te bir araya gelen galip taraflar Osmanlı Devleti, İngiltere, Fransa, Piyemonte ve kaybeden taraf Rusya arasında görüşmeler başladı. Konferansa ayrıca Avusturya ve Prusya da katılmıştır. Görüşmeler sonucunda taraflar arasında Paris Antlaşması imzalandı (1856).

Kırım Savaşının Sonucunda İmzalanan Paris Antlaşması Maddeleri:

  • Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğü Avrupalı devletlerin garantisi altında
    olacak,
  • Osmanlı Devleti bir Avrupa devleti sayılacak ve Avrupa devletler hukukundan yararlanacak,
  • Eflak ve Boğdan’a özerklik verilecek,
  • Osmanlı Devleti’nin ilan ettiği Islahat Fermanı, büyük devletlerce dikkate alınacak fakat bu devletler fermanın uygulanmasına karışmayacak,
  • Boğazlar, 1841 Londra Sözleşmesi’ne göre yönetilecek, bütün devletlerin savaş gemilerine kapatılacak,
  • Karadeniz tarafsız hâle getirilecek, tüm devletlerin savaş gemilerine kapalı fakat ticaret gemilerine açık olacak,
  • Osmanlı Devleti ve Rusya, Karadeniz’de tersane kuramayacak ve donanma bulunduramayacak.

Kırım Savaşının Sonuçları:

Osmanlı Devleti, Kırım Savaşı’nda kazanan taraf olmasına rağmen Paris Antlaşması’nda istediklerini elde edemedi.

1. Osmanlı Devleti, Karadeniz’deki hakimiyet haklarının kaybetti.

2. Osmanlı toprak bütünlüğünün Avrupalı devletler tarafından korunacak olması, Osmanlı Devleti’nin zayıflığını ortaya koydu.

3. Karadeniz’in tarafsız hale gelmesiyle birlikte İngiltere ve Fransa, Akdeniz’deki hakimiyetini güçlendirdi.

4. Kırım Savaşı Osmanlı Devleti ekonomisini olumsuz etkiledi. Yeterli parası olmayan Osmanlı Devleti, tarihinde ilk kez Avrupa devletlerinden (İngiltere ve Fransa) borç para almaya başladı. Kısa vadeli ve yüksek faizle alınan bu paralar kısa sürede büyüyerek inanılmaz rakamlara ulaştı. II. Abdülhanit zamanında borç taksitleri ve faizleri ödenemez duruma geldi. Paralarını alamayacaklarını düşünen Avrupa Devletleri harekete geçerek, bir dizi yaptırım kararları aldı. 1881’de Muharrem Kararnamesi ile dış borçların ödenmesinde yeni esaslar belirlendi. Avrupa devletleri 1882 yılında Düyunuumumiye İdaresi’ni (Genel Borçlar İdaresi) kurarak Osmanlı Devleti’nin pul, tütün, tuz, ipek, bal vb. gelir kaynaklarına el koydu. Bu borçlar Cumhuriyetin ilanından sonra ödenerek kapatıldı.

Kırım Savaşı Video Anlatım:

Yorum Yazabilirsiniz

  

  

Genel