Göktürk Devleti Hakkında Bilgi – Göktürkler

Göktürk Devleti Hakkında Kısa Bilgi:

Devletin kuruluş tarihi: 552
Devletin çöküş tarihi: 745
Devletin başkenti: Ötüken
Devletin kurucusu: Bumin Kağan
İlk Göktürk Kağanı: Bumin Kağan

Göktürkler, VI.-VII. yy’lar arasında Orta Asya’da egemenlik kuran, iki yüzyıla yakın bir süre (552-745) çeşitli Türk boylarını ve Moğalları bir bayrak altında toplamayı başaran bir hakan sülalesidir. Kurdukları devlete “Göktürk Devleti” hükümdar soyundan gelen erkeklere “tigin” denir. Göktür Devleti’nin başkenti Ötüken’di.

İlk Göktürk kağanı Bumin’dir. Devletin doğu bölümünü yönetmekle birlikte, kardeşi İstemi Kağan’ın yönettiği batı bölümüne de egemendi. Öldüğünde, yerine, İstemi Kağan (553-572) geçti. Bumin ve İstemi Kağan Döneminde, Göktürk Devleti’nin sınırları doğuda Kingan dağlarına, batıda Hazar denizine ulaşıyordu. Göktürkler bu dönemde, batıda İran Sasani Devleti’yle ilişki kurarak, Çin’den gelip İran yoluyla Batı’ya giden İpek Yolu’nun denetimini ele geçirdiler. Bu nedenle, Doğu Roma (Bizans) imparatoru bile Göktürk hakanına elçiler gönderdi.

VII. yy’da Göktürk Devleti’nin doğu kesimi bir süre Çin egemenliğine geçtiyse de, 682’de Kutluğ İlteri Kağan’ın başa geçmesiyle durum düzelir gibi oldu. Ancak, sürekli Çin tehlikesinin yanı sıra batıda bir de Arap tehlikesinin belirmesi, Göktürk Devleti’ni güç durumda bıraktı. İran’da Sasani egemenliğine son veren Araplar, Orta Asya kapılarına dayanmışlar. Türkistan’ı zorluyorlardı. Kutluğ Kağan yönetimindeki Türk ordusu, 707’de Buhara yakınlarında Arap ordusuyla karşı karşıya geldi. 716’da Kapağan Kağan’ın ölümünden sonra onun oğulları ile yeğenleri arasında başlayan iktidar kavgası Göktürk Devleti’ni iyice zayıflattı. Bilge Kağan 734’te öldü. Sürekli Çin tehlikesine batıda Arap baskısı, doğuda Moğol baskısı da eklenince. Göktürk Devleti dayanamadı ve 745’te çöktü.

Göktürkler de, o zamanki Türk boyları gibi şamanlık dinine bağlıydılar, doğa güçlerini temsil eden Tarılara taparlardı. En büyük tanrıları Gök Tanrı’ydı. Göktürklerin 38 harften oluşan ve Arap yazısı gibi sağdan sola doğru yazılan bir yazı sistemi vardı. Moğalistan ve Sibirya’da Orhon ve Yenisey ırmakları yöresinde bulunan Göktürk Yazıtları, Çince ile birlikte bu alfabeyle yazılmıştır. Söz konusu yazılarda, Türklerin devlet yönetimi ve anlayışına, yurt sevgisine ilişkin açıklamalar yer alır.

Göktürk Devleti Göktürkler Harita

Göktürkler ve Orhun Abideleri

Yorum Yazabilirsiniz

  

  

Genel