Dizanteri Nedir? Amipli Dizanteri Belirtileri ve Tedavisi

Dizanteri,  bakterilerin neden olduğu bir enfeksiyon hastalığıdır. Dış etkenler yoluyla vücuda giren Salmonella typhi, Gram (-) bakterileri, ince bağırsak duvarlarına yapışarak iltihaplanmalara neden olurlar. Dizanteri gelişmiş ülkelerde çok ender olarak görülürken, az gelişmiş ülkelerde oldukça sık görülmektedir. Hastalık hijyen koşulların yetersiz olduğu ortamlardan kolayca insanlara geçer ve hızla çoğalarak ciddi rahatsızlıklara sebep olur.

Amipli Dizanteri

Dizanteriye neden olan amip

Dizanterinin iki formu vardır. Bunlar; en çok karşılaşın formu “amipli dizanteri” ve daha az rastlanan formu  olan “basili dizanteri”dir. Her ikisi de bağırsak enfeksiyonuna neden olan bakterilerdir ve dizanteri hastalığının ortaya çıkmasına neden olur.

Dizanteri Belirtileri Nelerdir?

  • Yüksek ateş
  • Halsizlik, yorgunluk ve zayıflık
    Baş ağrısı
  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • Öksürük
  • İshal
  • Kabızlık
  • Dışkıda kan
  • Sık sık tuvalete gitme ihtiyacı

Acil belirtiler;
Vücut ısında ani düşüş
Şok hali, uyuşukluk ve bilinç kaybı

Dizanteri 1. safha:
Hastalığa neden olan bakteri vücudu girdikten sonra yavaş ilerleyen bir seyir gösterir, özellikle çocuklarda daha yavaş ilerler. İlk belirtileri genellikle ani yüksek ateş ve üşümeyle ortaya çıkar. Diğer belirtileri göstermeye başlayarak devam eder. Hastalarda ateş geceleri artar, sabahları azalır. Dizanteri 7-10 gün içinde tedavi edilmezse, hastalığın 2. safhası ortaya çıkar.

Dizanteri 2. safha:
Hastalık belirtileri daha şiddetli olarak kendini gösterir. Ağır ishal veya kabızlık olabilir. Hasta son derece bitkindir ve yarı açık gözlerle hareketsiz yatar. İkinci haftadan sonra bacaklarda ve göğüs bölgesinde kızarıklıklar oluşur. 2-3 gün sonra kızarıklar geçer ve hasta iyileşme belirtileri gösterir. Başka komplikasyonlar yoksa bağırsak enfeksiyonları yavaş yavaş iyileşme gösterir, ateş düşer ve diğer belirtiler kaybolmaya başlar. 10-15 gün içerisinde hasta normale dönmeye başlar.

Bazı hastalarda iyileşmeden iki hafta sonra hastalık tekrar başlayabilmektedir. Hastalık nedeniyle çeşitli komplikasyonlar oluşabilir. Bunlar; kan basıncında ani düşüş, yüksek ateş, kalp atış hızında artış, karın ağrısı ve rahatsız hissi, menenjit, idrar yolu iltihabı, psikos, omurga enfeksiyonları ve zatürredir.

Dizanteri Tedavisi:
Şiddetli dizanteri belirtileri gösteren hastaların tedavinin hastanede yatırılarak yapılması gereken gerekir. Bağırsak enfeksiyonu olması ve diğer şikayetler hastanın beslenmesini tam olarak yapmasına izin vermez. Öncelikle hasta kalorisi yüksek, küçük boyutlu yiyeceklerle beslendirilir. Ayrıca damar yolundan da beslendirilir. Enfeksiyonu önlemeye yönelik çeşitli antibiyotik türleri kullanılır. Daha hafif belirtiler gösteren hastaların hastaneye yatması gerekmeyebilir, tedavisi genellikle evde 7-10 gün süren antibiyotik tedavisiyle yapılır.

Dizanteri Salmonella

Dizanteri Nasıl Bulaşır?
Dizanteriye neden olan Gram bakterisi dış etkenlere karşı oldukça dayanıklıdır. Bakteri dış koşullarda uzun süre hayatta kalabilmektedir. İnsan dışkısı ve idrarında bolca bulunan bakteriler, hijyen koşullarının yetersiz olduğu durumlarda insanlara bulaşır. Dizanterinin bulaşma yolları dikkate alındığında içme ve kullanma sularının kontrolü, besin hijyeni, çevre sağlığı koşullarının durumu özellikle lağım ve kanalizasyon tesislerinin hijyen şartlarına uygun duruma getirilmesi önemlidir.

Soru – Cevap:

Dizanteri belirtileri kaç günde ortaya çıkar?
Hastalık bakterileri vücuda girdikten 4-5 gün veya 1-4 ay içinde ilk belirtilerini vermeye başlar.

Dizanteri hastalığı kaç günde geçer?
Hastalık başka komplikasyonlara neden olmazsa bir ay gibi bir sürede iyileşme gerçekleşir.

Dizanteri hastalığı tam iyileşir mi ve tekrarlar mı?
Genellikle tam olarak iyileşme sağlanır. Bazı kişilerde hastalık zaman zaman tekrarlayabilir. Bazı kişiler de hastalık mikrobunun taşıyıcısı olurlar ve ömür boyu taşıyıcı olarak kalırlar.

Dizanteri çok mu ciddi, ölümcül bir hastalık mı?
Dizanteri oldukça ciddi bir hastalıktır ve tedavisinin hastane koşullarında özenle yapılması gereklidir. Hastalık eskiden oldukça ölümcüldü, fakat gelişen teknoloji ve sağlık hizmetleri hastalıktan ölüm oranları oldukça azaltmıştır. Hastalık özellikle bebekler, küçük çocuklar ve yaşlı kişilerde oldukça tehlikeli olabilmektedir.

Hastalıktan korunma yolları nelerdir?
Yüksek hijyen koşulları sağlanmalı. İçme sularının ve besinlerin hijyenik olması sağlanmalı. Evde hastalarla aynı kişisel eşyalar kullanılmamalı, tuvalet kullanımı sonrası kapı kolları ve musluk başları dezenfektanlarla iyice temizlenmeli. Eller iki dakika kadar sabunla iyice yıkanmalı. Ayrıca aile bireyleri ve hastaya yakın olan tüm kişilerin koruyucu dizanteri aşısı yaptırması gerekir.

Dizanteri hastalığı bildirimi yapılmalı mı?
Toplum sağlığını tehlikeye atabilecek bir durum olabileceğinden, dizanteriye yakalanan kişinin derhal sağlık bakanlığına bildirilmesi gereklidir. Bu amaçla, Sağlık Bakanlığı hastalığı bulaştıran sebebi belirleyerek, başka vakaların ortaya çıkmasını engelleyici çalışmalar yapabilir.

Hastalık öpüşmekle veya cinsel yolla bulaşır mı?
Hastalık öpüşmeyle ve cinsel yollarla kolaylıkla bulaşabilmektedir.

Genel