Çerenkov Işıması Nedir? Çerenkov Radyasyonu

Çerenkov Işıması – Çerenkov Radyasyonu Nedir?

Bir ortam içinden, o ortamdaki ışığın hızından daha büyük bir hızla hareket eden, yüklü bir tanecik tarafından yayınlanan elektromanyetik ışınımdır. Başka bir değişle, hızlandırılmış bir parçacık cam, plastik, mika gibi bir ortamdan geçtiğinde, hızı o ortamdaki ışık hızını aşarak Çerenkov ışımasına neden olabilmektedir.

Çerenkov ışıması, nükleer santrallerdeki çekirdeğin soğutulmasında kullanılan suda mavi rengin oluşmasına neden olmaktadır.

Görelilik kuramına göre, bir tanecik boşluktaki ışık hızı olan c=3×1010 cm/sn’den daha yüksek bir hızla alamaz. Ama dielektrik (yalıktan) ortamda, ışık hızı c/n değerine indirgenir; burada n, ortamın kırılganlık indisidir ve genellikle birden büyük bir sayıdır. Yüklü bir tanecik yalnızca c’den biraz küçük bir hıza yükseltilirse ve daha sonra, bir cam parçası ya da plastik gibi dielektrik (yalıtkan) bir ortama püskürtülürse, hızı o ortamdaki ışık hızını aşabilir ve Çerenkov ışınımı yayılabilir.

Çerenkov ışınımının özellikleri, hızla yüklenmiş tanecikler için detektörlerde yararlanılmasını sağlamıştır. Çerenkov sayaçları denilen bu detektörler, yüksek kırılganlık indisli saydam malzeme kütlesi (cam, plastik, su gibi) verirler. Işık parlaklığı fotoyükselticilerle kaydedilir. Ortaya çıkan taneciklerin hızı, dışarı çıkış açısından belirlenebilir.

Aşağıdaki videoda, reaktörün çalıştırıldığı sırada oluşan Çerenkov ışımasını görebilirsiniz.

Yorum Yazabilirsiniz

  

  

Genel