Çarpık Kentleşme Nedir? Nedenleri Nasıl Önlenir?

Çarpık kentleşme, bir şehrin plansız yapılaşması sonucu ortaya çıkan, kötü görünüme sebebiyet veren, ulaşımda ve alt yapıda sorunların ortaya çıkmasına sebebiyet veren düzensiz şehirleşmedir.

Çarpık Kentleşme Nedir Nedenleri Nasıl Önlenir

Çarpık Kentleşmenin Nedenleri

  • İmar planının yapılmaması
  • Cadde ve sokakların düzensiz yerleşimi
  • Binaların plansız yapılması
  • Alt yapıların yetersizliği
  • Şehir parklarının olmaması
  • Ulaşımdaki sorunlar

İmar planının yapılmaması:
Yapılaşmaya açılacak arazilerin belirli bir imar planı yapılmadan, yapılaşmaya açılması çarpık kentleşmeye sebep olur.

Cadde ve sokakların yerleşimi:
Yapılaşmaya açılan arazilerin cadde ve sokakları, önceden belirlenmeden bina yapımına açılması düzensiz, çarpık yapılaşmaya sebep olur. Cadde ve sokakların düz birbirini kesen yapıda olmaması, kıvrımlı olmaları çarpık kentleşmeye sebep olur. Caddelerin ve sokakların yeterli genişlikte olmaması da büyük etkendir.

Binaların plansız yapılması:
Binaların gelişi güzel, düzensiz, plansız-projesiz yapılması çarpık kentleşmenin en önemli sebeplerinden biridir. Yapılan binaların otoparkının olmaması, yaya kaldırımı payının az bırakılması, çevresinde bahçeli bir alanın bırakılmaması gibi durumlar çarpık kentleşmenin en önemli kanıtlarıdır.

Alt yapıların yetersizliği:
Çarpık kentleşme beraberinde alt yapı yetersizliklerini getirir. Çarpık yapılaşma görülen yerlerde kanalizasyon sistemleri iyi çalışmaz, yağmur yağışlarında tıkanarak su basmalarına neden olur. Elektrik ve telefon kabloları yer üstünde olduğu için cadde ve sokaklarda kötü görüntüye sebep olur.

Şehir parklarının olmaması:
Çarpık kentleşmenin en önemli unsurundan biri de şehrin yeşil alanlarının azalmasıdır. Yeşil alaları azalan kentler kötü görünüme, dolayısıyla çarpık kentleşmeye sebep olur.

Ulaşımda sorunlar:
Çarpık kentleşme beraberinde ulaşım aksaklıklarını da getirir. Dar ve kıvrımlı yollar, dik yokuşlu yolların varlığı, alt ve üst geçitlerin olmaması gibi durumlar çarpık kentleşmenin sebepleridir.

Çarpık Kentleşme Nedir Nedenleri

İstanbul’un Beylikdüzü ilçesinde yeni yapılaşma başlamasına rağmen görülen çarpık kentleşme.

Çarpık Kentleşme Nasıl Önlenir?

  • İmar planının yapılması
  • Cadde ve sokakların düzenli yerleşimi
  • Binaların planlı yapılması
  • Alt yapıların doğru yapılması
  • Şehir parklarının olması
  • Ulaşım yollarının düzenlenmesi

İmar planının yapılması:
Kentleşmeye açılacak yeni arazilerin imar planının yapıldıktan sonra yapılaşmaya açılması sağlanmalıdır.

Cadde ve sokakların düzenli yerleşimi:
Kentleşmeye açılacak arazinin imar planında cadde ve sokak yerleri önceden belirlenmelidir. Cadde ve sokaklar mümkün oldukça paralel ve düz, birbirini kesen yapıda olmalıdırlar. Cadde ve sokaklar yeterli genişlikte olmalıdır.

Binaların planlı yapılması:
Binalar gelişi güzel değil bir düzen içinde yerleştirilmelidir. Yapılan binaların otoparklı, bahçeli olması ve yaya kaldırımları payının yeterli olması sağlanmalıdır.

Alt yapıların doğru yapılması:
Kanalizasyon, su, elektrik ve telefon hatları yer altına döşenmelidir.

Şehir parklarının olması:
Kentleşmeye açılan yerlerde bol yeşillik içeren parklar ve bahçeler oluşturulmalıdır.

Ulaşım yolların düzenlenmesi:
Araç trafiğini kolaylaştıracak alt veya üst geçitli kavşaklar yapılmalı. Yayalar için de alt ve üst geçitler yapılmalıdır.

Çarpık kentleşme Türkiye’de en çok hangi şehirde görülür?
Çarpık kentleşme Türkiye’nin tüm illerinde görülür ancak en yoğun hissedildiği yerler nüfusun yoğun yaşadığı büyük şehirlerdir. Özellikle İstanbul ve Ankara gibi nüfusu kalabalık olan şehirlerimizde çarpık kentleşme yoğun olarak göze çarpar.

Çarpık Kentleşme Nasıl Önlenir

ABD’nin New York şehrinde düzenli bir kentleşme görünümü.

1 comment to Çarpık Kentleşme Nedir? Nedenleri Nasıl Önlenir?

  • Esad Bera ESER

    Güzel olmuş çok teşekkürler.

Yorum Yazabilirsiniz

  

  

Genel