Animizm Nedir?

Animizm Güneşe Tapanlar
Animizm (cancılık, canlıcılık, canlandırmacılık) birçok ilkel halkın dinidir. Felsefede her nesnenin ruhani bir varlık tarafından yönetildiğini savunan sistemin adıdır. Bu inanca göre evrendeki bütün varlıkların, bitki ve hayvan gibi canlıların, denizler ve göklerin, hatta yağmur ve yıldırım gibi doğa olaylarının, giz dolu etkisi olan birer ruhları vardır. İnsan, gücünün dışında kalan bu bilinmeyen güçleri denetleyemez ama onlardan yardım isteyebilir ya da dualar öfkelerini yatıştırabilir.

Animizm terimini ilk olarak ortaya atan E.B. Taylor, ilkel dinleri, bütün insan toplumlarının sonraki evrimleri ne olursa olsun önce bu inanç evresinden geçtiklerini ileri sürerek açıklamaya çalışmıştır. Animizmde yaşamın kaynağı ve herşeyin yaratıcısı olarak güneşe, hayvanlara, bitkilere, doğadaki bazı öğelere (bilinmeyen bir tanrısal gücün yaşadığına inanılan dağ boğazları, mağaralar, çağlayanlar gibi) saygı gösterilir. İlkel insan için rüzgar, en şaşırtıcı doğa güçlerinden biridir. Ayrıca Ay tutulmaları, bir denizaltı tanrısının öfkesini somut olarak belirleyen fırtınalar ve gelgit olayları birer tapınma kaynağıdır.

Daha karmaşık bir düşünce olan ve ruhun, bedenden ayrılarak ölüler ülkesinde yaşayabileceğine inanan ruhgöçü de animizmden doğmuştur. Bu düşünceye göre ölen bir kişinin ruhu bir maymunun, bir incir ağacının, bir sineğin, vb. bedenine girebilir. Bu noktada kuşkusuz fetişizmin kökenine yaklaşılmaktadır.

Animizmin en ilgi çekici yönlerinden biri de atalar kültüdür. Atalar kültü ölülerin, özellikle de ataların ruhlarının, canlı varlıkların günlük yaşamını etkileyebileceği inancından doğmuştur. Günümüzde özellikle Afrika, Melanezya ve Endonezya’da yaygın olan ölüler kültü, özel ayin ve törenlere yolaçmıştır. Bu ayin ve törenlerin amacı, saygısızlığa uğramış ölülerin öfkesini yatıştırmak, canlılardan öc almalarını önlemektir.

Yaşayanlar kötü ruhlardan korunmak için muskalar takarlar; bazı zorunlu ayinlere katılmak, çeşitli yasaklara (tabulara) uymak zorundadırlar. Canlılarla ölüler arasında aracılık eden büyücü (şaman), animizmde çok önemli rol oynar, gölgeler dünyasından kaçıp kurtulan karanlık güçleri yalnız o denetleyebilir; tanrıların iyi yürekliliğini sağlayacak duaları yalnız o bilir.

Bu yazı bilgimanya.com‘a aittir. Link bağlantılı kaynak göstermek suretiyle faydalanabilirsiniz. Hatalı veya eksik bir bilgi olduğunu düşünüyorsanız editor@bilgimanya.com e-posta adresinden bize ulaşabilirsiniz.

Yorum Yazabilirsiniz

  

  

Genel