Anadolu ve Mezopotamya’da Kurulan Medeniyetler

Anadolu ve Mezopotamya tarih boyunca birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Bu bölgelerde yapılan kazılarda, 2 milyon yıl öncesinden kalma taş ve kemik endüstri, fauna, flora, insan kalıntıları ve sanat yapıtları bulunmuştur. Milyonlarca yıldır çok sayıda medeniyetlere ev sahipliği yapan Anadolu’da ve Mezopotamya’da, kesin olarak aşağıdaki medeniyetlerin kurulduğu bilinmektedir.

Anadolu ve Mezopotamya’da Kurulan Medeniyetler:

  • Sümer Uygarlığı, Sümerler (M.Ö. 4000-2350)
  • Hitit Uygarlığı, Hititler (M.Ö. 2000-700)
  • Babil Uygarlığı, Babiller (M.Ö. 1894-539)
  • Asur Uygarlığı, Asurlar (M.Ö. 2000-612)
  • Frig Uygarlığı, Frigler (M.Ö. 1200-676)
  • İyon Uygarlığı, İyonlar (M.Ö. 1200-546)
  • Urartu Uygarlığı, Urartular (M.Ö. 900-600)
  • Lidya Uygarlığı, Lidyalılar (M.Ö. 700-547)

Anadolu ve Mezopotamya Medeniyetler

Kurulan Medeniyetler Hakkında Kısa Bilgiler:

Anadolu ve Mezopotamya Sümer Uygarlığı

Sümer Uygarlığı, Sümerler (M.Ö. 4000-2350):
Aşağı Mezopotamya’da Dicle ve Fırat Nehri arasında kurulan uygarlık. Krallıkla yönetilen ülkede çok tanrıcılığa inanılırdı. Sümerler maden işlemeyi, çömlekçi çarkını, çivi yazısını, bir saatin altmış dakika ve bir dakikanın altmış saniye olduğunu bulmuşlardır. Krallar sanatçıları sürekli desteklediğinden, üretilen üstün özellikli sanat eserleri günümüze kadar gelmişti. Sümerler toprağı da çok iyi işlemesini ve kullanmasını bilmişlerdir. O dönemde mimarlığı geliştirmiş, tuğladan evler ve “ziggurat” adı verilen kademeli piramitler yapmışlardır.

Anadolu ve Mezopotamya Hitit Uygarlığı

Hitit Uygarlığı, Hititler (M.Ö. 2000-700):
Orta Anadolu’da kurulup, Yakındoğu’nun büyük bölümünü egemenliği altına almış, Hint-Avrupa kökenli uygarlık. İlk olarak Karadeniz’in kuzeyinde göçebe olarak yaşayan Hititler, sonraları Anadolu’ya göçerek bölgeye yerleşen Hititlere katıldı ve sonrasında Hitit uygarlığı kuruldu. Krallıkla yönetilen ülke, siyasi ve askeri güç bakımından Ortadoğu’nun en güçlü ülkesi olmayı başardı. Zamanla gücünü yitiren uygarlık, diğer halkların saldırıları sonucunda parçalanarak dağılmışlardır.

Anadolu ve Mezopotamya Babil Uyganyığı

Babil Uygarlığı, Babiller (M.Ö. 1894-539):
Mezopotamya’da Dicle ve Fırat Nehirlerinin aşağı kesimlerinde kurulan uygarlık. Krallıkla yönetiliyordu. Başkenti Babil olan uygarlık zenginliği, aydınları, hekimleri ve müneccimlerinin ünüyle Ortadoğu’da bilinir oldu. Babil kralı Hammurabi bilinen ilk anayasayı yazdırmıştır. Bir taş parçası üzerine çivi yazısıyla yazılan yasa, 282 kanun maddesi içeriyordu. Babil kraliçesi Semiramis, kenti saraylar ve asma bahçeleriyle süsledi, günümüzde kalıntıları kalan bu yapılar, Dünyanın 7 Harikası arasında “Babil’in Asma Bahçeleri” olarak yer almaktadır. Asurluların saldırması sonucu Babil ele geçirildi ve Asur kralının emriyle tüm tapınaklar yıkıldı. Sonra Babiller tekrar üstünlük sağladı ve kent yeniden ele geçirildi. Kısa sürede toplanan Babil uygarlığının en görkemli günleri başladı. Bu dönemde çok sayıda eserler yapıldı. Babil kulesi adı verilen yapı 90 metre yükseklikteydi. M.Ö. 539 yılında Persler tarafından işgal edilen uygarlık sona ermiştir.

Anadolu ve Mezopotamya Asur Uygarlığı

Asur Uygarlığı, Asurlar (M.Ö. 2000-612):
Mezopotamya’da yukarı Dicle bölgesinde kurulan uygarlık. İlk olarak Anadolu topraklarında yaşayan Asurlar, Hititlerin Anadolu’yaya gelmesiyle bölgeyi terk etmek zorunda kaldılar. Zor bir süreçten sonra Asurlar bağımsızlıklarını kazanarak, krallıklarını kurdular. Kısa sürede büyüyen krallık, batıdan Akdeniz’e kadar tüm küçük krallıkları yağmaladı ve vergi uygulamaya başladı. Babil’e de egemenliğini gösteren Asurlar, bölgenin tek hakimi konumu geldiler. Diğer hükümdarların gelmesiyle Asur’da hızlı bir gerileme dönemi başladı. M.Ö. 612’ye doğru krallıkları sona erdi.

Anadolu ve Mezopotamya Frig Uygarlığı

Frig Uygarlığı, Frigler (M.Ö. 1200-676):
Anadolu’da, Sakarya Nehri ile Büyük Menderes Nehri arasında kurulan uygarlık. Balkanlardan gelerek yavaş yavaş Anadolu’ya yayılmışlardı. Anadolu Yaylası’nın tümüne egemen olan Frigler, Hitit uygarlığını sona erdirerek bölgenin tek hakimi olarak uzun bir hüküm sürdüler. Kafkaslar’dan Anadoluya’ya gelen Kimmerler bazı bölgeleri işgal edince savaş kaçınılmaz oldu. Savaşta Frigya’nın başkentini ele geçiren Kimmerler şehri yakıp yıktı. Bu yenilgiyle birlikte Frig hükümdarlığı sona erdi.

Anadolu ve Mezopotamya İyon Uygarlığı

İyon Uygarlığı, İyonlar (M.Ö. 1200-546):
Batı Anadolu’da Gediz Nehri ile Küçük Menderes Nehirleri arasında kurulmuş uygarlıktır. Yunan Yarımadası’nın Dorlar tarafından istila edilmesi üzerine, Attika’da yaşayan İyonlar’ın bir kısmı Ege Adaları üzerinden Batı Anadolu’ya göç etti. Ege bölgesine yerleşen İyonlar hayatlarını burada sürdürmeye devam etti. Kentleşmenin önem kazandığı dönemde İyonlar Ege’de 12 kent kurdular. Batı Asya’nın kervan ve ticaret yolu üzerinde bulunan İyonya kısa zamanda zenginleşti. Uzun süre hüküm süren İyon Uygarlığı, Lidyalılar ve Persler’in karşı konulamaz gücüne daha fazla direnememiştir. Ege bölgemizde İyonlar’dan kalma birçok tarihi yapı günümüze kadar gelmiştir.

Anadolu ve Mezopotamya Urartu Uygarlığı

Urartu Uygarlığı, Urartular (M.Ö. 844-590):
Doğu Anadolu’da, Van Gölü çevresinde kurulmuş uygarlıktır. Geçmişte Doğu Anadolu’da beylikler ve aşiretler halinde yaşayanların birleşmesiyle Urartu Uygarlığı kurulmuştur. Urartu kralının yazdırdığı ilk Urartu yazıtından, Urartular’ın tek bir devlet değil, birden çok devletten oluştuğunu ortaya çıkartmıştır. M.Ö. 7. yüzyılda İskit ve Med’lerin düzenlediği akınlar, Urartu’ya büyük zararlar vermiştir. Urartu Uygarlığı, M.Ö. 590’da İran’dan Anadolu’ya gelen Med’ler tarafından yıkılmıştır.

Anadolu ve Mezopotamya Lidya Uygarlığı

Lidya Uygarlığı, Lidyalılar (M.Ö. 700-546):
Batı Anadolu’da, Gediz ile Büyük Menderes Nehirleri arasında uzanan, doğusunda Frigya, batısında Ege Denizi sınırı bulunan uygarlıktır. Lidya, geçimini zengin tarım arazileri, hayvancılık, madencilik, çanak-çömlek gibi çeşitli üretimlerle sağladı. Batı Asya’nın kervan yolu üzerinde bulunan Lidya, ticaretin merkezinde sayılırdı. Lidyalılar’ın günümüze en büyük katkısı parayı icat etmiş olmalarıydı. M.Ö. 546’da Ahameniş İmparatorluğu, Lidya’nın başkentini ele geçirerek, Lidya Krallığına son vermiştir.

Yazar: Tolga Yılmaz Faydalanılan Kaynak: http://www.kultur.gov.tr kaynakları

2 comments to Anadolu ve Mezopotamya’da Kurulan Medeniyetler

  • Aleyna

    Bazı bilgileri yamamışsınız,iyonlardan birçok bilim insanı ve düşünür çıkmıştır.Hititlerdeki pankuş devletini yazmamışsınız,anal denilen yıllıkları yazmamışsınız.Hititlerin yaptığı tarihte ilk antlaşma olan kadeş antlaşmasını yazmamışsınız.Asurluların yaptığı Boğazköy-Çorum arasındaki kütüphaneyi yazmamışsınız.Friglerin bulduğu figula adı verilen çengelli iğneleri yazmamışsınız.Çok tanrılı inanca sahip olan friglerin en önemli tanrılarından biri olan ana tanrıça kıbleyi yazmamışsınız.Urartuların taş oymacılığı ile uğraştıklarını ve bu konuda çok maharetli olduklarını yazmamışsınız.Urartuların ve lidyalıların ölülerini tümülüs adı verilen oda şeklinde mezarlara gömdüklerini yazmamışsınız.Kusura bakmayın ama bu sitede daha birçok eksik bilgi var.Asıl ben sana dava açarım.Bir site açmışsınız onda da bir sürü yanlış ve eksik bilgi var.Birde dava açacakmış.Kesin yorumumu yayınlamazsınız ama en azından okuyun da birşeyler öğrenin.

    • canan

      Koskoca geçmişi olan medeniyetlerin bir tanesini anlatmaya kitaplar yetmez. İstersen bir medeniyeti 3 sayfa yaz yine içinden binlerce eksik çıkar. Çok fazla bilgi isteyen kitapçıdan kitabını alsın.

Yorum Yazabilirsiniz

  

  

Genel